Musa B. Ukbe’ye Göre Bedir Savaşı

“Mûsâ b. Ukbe ‘nin Meğazî’si Megazî eserleri arasında en sıhhatli olanıdır.” [98]
İbrahim b. el-Münzîr el-Hizamî derki: Bana hem Mutarnf hem Ma’n hemde diğerlerinin anlattığına göre İmam Malik b. Enes, “Megazî” kitabları (veya rivayetle ri) hakkında soru sorulunca, “sana salih insan Musa b. Ukbe’nin “MeğazTsini tavsiye ederim. Zîra o kitab, Meğazîlerin en doğrusudur” demiş. [99]
Muhammed b. Fûleyh, Musa b. Ukbe’den İbni Şihab yolu ile…… .


Yine İsmail b. Üveys’de İsmail b. İbrahim b. ukbe amcası Musa b. Ukbe’nin şöyle dediğini nakleder: (Buradaki metin İsmail’in amcası Musa b. Ukbe’den naklettiği metindir.)
– Allah Rasûlü, İbnü’l-Hadramî’nin öldürülüşünden sonra iki ay kadar eğleşti. Sonra Ebû Süfyan b. Harb Kureyş’e ait mal taşıyan bir kervan ile birlikte Şam’dan Mekke’ye doğru hareket etti. Beraberin de Kureyş kabilesin in her oymağından yetmiş tane süvarî de mevcuttu. İçlerinde, Mahrame b. Nevfel ile Amr b. el-Âs’da vardı.
Bunlar Şam’a ticaret için giden Mekke’nin tüccar sınıfıydı. Bu kere beraberle rinde Mekke halkının nerdeyse bütün hazineler i vardı. Denildiğine göre kervanda tam bin tane de deve vardı. Kureyşliîer -ellerinde avuçlarında neleri varsa- bir okka değerinde bile parası varsa ticaret için bunu Ebû Süfyan’la Şam’a göndermişlerdi. Sadece Huveytib b. Abdi’luzza birşey göndermemiş ve bu yüzden Bedir yolculuğundan geri kalarak savaşta bulunmamıştı.
Bu durumlar Peygamber (s.a.v.) ile ashabına anlatılmıştı. Bundan Önce, harb iki taraf arasında -bir onda bir bunda- kalırdı. Rasûl-ü Ekrem (s.a.v.), Adiy b. Ebî’z-Za’bâ ile Besbes b. Amr’ı gözetleyici olarak kervana yolladı.
Onlar, yola çıkıp Cüheyne kabilesin den bir boy’un bulunduğu yere geldiler. Burası deniz kıyısına yakın bir yerdi. Onlara Kureyş kervanı hakkında bilgi sordular. Onlarda kervan hakkında ki bildikler ini anlattılar. Onlarda geri dönüp durumu Allah Rasûlüne bildirdil er. Böylece Müslümanlar Kureyş’in kervanım engelleme k için harekete geçtiler. Bu olay Ramazan ayı içinde olmuştu.
Ebû Süfyan, Müslümanlar’in saldıracağı korkusu ile Cüheyne’lilerin yanına geldi ve Müslümanlar’in gelip gelmediğim sordu. Onlarda, gidip geri dönen iki binekli olduğunu, kervanı sorduklarını anlattılar. Bunu duyan Ebû Süfyan, “onların binekleri nin gübrelerinden bir parça alıp bir bakın dedi. Adamları deve dışkısından getirip onu ezdiler. İçinden hurma çekirdeği çıkınca Ebû Süfyan: “İşte bu Medine’lilerin hayvanlarına verdiği yemdir” diye bağırdı.
Sonra sür’atle Mekke’ye doğru yola çıktı. Ğıfar oğullarından Damdam b. Amr denen adamı da önden Kureyş’e göndererek “derhal bizi karşılamak için yola çıkın, kervanı Muhammed ve ashabından koruyun” diye haber saldı.
Atike bin. Abdil’l Muttalib, Dam’dam’ın Mekke’ye gelişinden önce bir rüya görmüş [ve bu rüyasını anlatmış idi. Kendisi Peygamber (s.a.v.)’in halası olup Mekke’de oturuyord u. Gördüğü rüyadan kendisi de korkmuş ve kardeşi Abbas b. Abdi’I Muttalib’e aynı gece haber salmış idi. Abbas gelince, “Ben bu gece bir rüya gördüm ve korkuya kapıldım. Hatta bu rüyadan anladığım kadar senin kavmiyin helak olacağindanda korkuyoru m” dedi. “Ne gördün?” deyince, “Bu rüyayı kimseye anlatmaya cağına dair bana söz verde öyle… Zîra Kureyş bu rüyayı bir duyacak olursa bize eziyet ettikleri gibi hoşumuza gitmeyece k sözleri de bize zorla duyururla r,” dedi.
Abbas da söz verince dedi ki: “Rüyamda binekli bir adamın hayvanının üzerinde Mekke’nin yukarısından olanca sesiyle “Ey Gudür oğulları! İki ya da üç gece içinde yola çıkın!” diye bağırarak geldiğini gördüm. Sonra bağırarak hayvanının üzerinde Ka’be’ye girdi. Orada da üç kere bağırdı. Kadın, erkek, çoluk çocuk ona doğru geldiler. Müthiş bir panik içindeydiler. Sonra birden bire adamı yine bineğinin üzerinde Ka’be’nin damında üç kere bağırırken gördüm. “Yâ Âli ğudur, yâ Âli fucûr! iki üç gün içinde yola çıkın!” diyordu. Sonra birden bire adamı Ebû Kubeys dağı üzerinde görüyorum. Orada da “Yâ Âli ğudur. Yâ Âli fucûr” diye bağırıyordu. Öyle ki iki Ahşeb dağı arasında kalan herkes onu duydu.
Sonra adam, oradaki koskoca bir kayaya doğru yürüdü. Kayayı yerinden söküp Mekke halkı üzerine fırlattı. Kaya büyük bir gürültüyle aşağıya doğru yuvarlanm aya başladı. Dağın dibine inince kaya parçalandı. Ben bu kaya parçalarından her birinin, bir Mekke’linin evine girdiğini girmedik yer bırakmadığını gördüm. Bu yüzden senin kavmiyin basma birşey gelecek diye korktum.
Abbas’ta rüyayı duyunca ürperdi. Sonra Atike’nin yanından çıkarak gitti. Gecenin sonuna doğru Velîd b. Utbe b. Rabî’a’ya rastlayıp -eskiden beri çok samimi oldukları için- Atike’nin rüyasınla ona anlatıp “ama bu rüyayı sakın kimseye anlatma” diye tenbihte bulundu. Velîd’de bu rüyayı babası Utbe’ye anlattı. Utbe hemen kardeşi Şeybe’ye anlattı, derken bu rüya dilden dile dolaşıp hemen Ebû Cehl’in kulağına ulaştı. Mekke’de rüyayı duymayan kalmadı.
Sabahleyi n Abbas tavaf yapmak üzere Ka’be’ye gitti. Mescid-i Haram’a girince orada bir gurub adamın arasında Ebû Cehil, Rabi’a’mn oğulları Utbe ve Şeybe, Ümeyye, Übey b. Halef, Zem’a b. el-Esved ve Ebû’l Buhterî ile karşılaştı, onlar birbirler iyle konuşuyorlardı. Abbas’ı görünce Ebû Cehil, “Yâ Ebe’l Fazl! Tavafını tamamlayınca biraz yanımıza gelsen” diye seslendi.
Abbas tavafını bitirince gelip yanlarına oturdu. Ebû Cehil atılıp; “Atike’nin gördüğü rüya da neyin nesi?” dedi. Abbas’ta, “Atike bir şey görmüş değil” dedi. Ebû Cehil, “Bire Haşimoğulları erkekleri n söylediği yalana kani oldunuz, şimdi de bize Haşimoğulları kadınlarının yalanlarını mı getiriyor sunuz.? Sizinle biz yarış atlarına benziyoru z. Oldum olası şeref yarışını biz kazandık. Şimdi kervan başbaşa berabere kalınca siz, “bizde peygamber var” deyip çıktınız. Artık geriye söyleyecek sözünüz kalmayınca “bizde kadın peygamber de var” deyip çıktınız.” diye sataşıp, Abbas’a şiddetle hakaret etti. Ebû Cehil devamla:
Atike’nin iddiasına göre bu binekli adam “iki yada üçgün içinde yola çıkın” diyormuş. Bu üçgün geçince Kureyş sizin yalanınızı anlamış olacak. İşte o zaman biz defterimi ze; “Siz, Arab toplumu içinde kadın ve erkeği en yalancı olanlarsınız” diye, siciliniz i işleyeceğiz.
Ey Kusay’ın torunları (Haşimîler), Ka’be hizmetind en olan Ka’be örtüsü örtmenin, hacıları sulamanın, Nedve meclisind e bulunmanın, topluca hac yemeği vermenin, bayrak tutmanın faziletle rini elden çı~ karıpta şimdi bize karşı övünebilecek, kendinizd en bir peygamber mi getiriyor sunuz, dedi.
Buna karşılık Abbas’ta; “Sen susacakmısm! Yalancılık sana ve senin ailene ait bir özellik.” dedi. Orada bulunanla r durumu yatıştırmak için, “Yâ Ebû’l Fazl! Sen cahil biri değilsin, yalancı da değilsin,” dediler.
Abbas, Atike’nin rüyasını yaydığı için çok bela ve işkenceye maruz kaldı. Atike’nin rüyasından üç gece sonra, Ebû Süfyan’ın imdat için önden gönderdiği adamları geldiler. Bu Damdam b. Amr el-Ğıfârî idi. Bu adam bağırarak:
Ey Galib b. Fihr oğullan! Harbe koşun! Muhammed ile Medine halkı Ebû Süfyan’ın önünü kesmek için yola çıkmışlar. Kervanınızı koruyunuz, dedi. Bunu duyan Kureyşliler müthiş bir sarsıntı geçirerek Atike’nin rüyasının gerçekleşeceği korkusuna düştüler.
Abbas’ta: Siz şöyle şöyle iddia edip, Atike’yi yalanlamıştınız, dedi. Kureyş böylece her şeye (güçlüye ve zayıfa) söz dinletmey e kalkıştı.] [100]
Ebû Cehil, “Muhammed şimdi de Nahle’de elde ettiği gibi kervanı yine alacağmımı soruyor? Yakında, Kervanımızı koruyabil iyormuyuz koruyamıyormuyuz anlayacak” dedi.
Kureyş, dokuz yüz elli kişilik savaşçı ile yola çıktı. Yüz tane at getirdile r. Gitmek istemeyen lerin de yakasını bırakmadılar. Abbas b. Abdi’l Muttalib, Nevfel b. el-Hâris, Talib b. Ebî Taîib ve kardeşi Akîl b. Ebî Talib’i zorla getirip Cuhfe’ye kadar geldiler. Orada bir yatsı vakti, sularını içip su ihtiyaçlarını gidermek için konakladılar.
Aralarında Muttalib b. Abdi-menâf oğullarından Cüheym b. es-Salt b. Mahrame el-Muttalîbî denen birisi vardı. Bu Cüheym, yatmak için başını yere koyar koymaz uyumuş, sonra birden bire irkilerek uyanmış ve yanındakilere: “Şu başucuma az önce dikilen süvariyi gördünüz mü?” diye sormuş yanındakilerde; “hayır! Sen delisin galiba” demişlerdi. O zaman o da, “bu süvari başucuma dikilip, “Ebû Cehil öldü, Utbe öldü, Şeybe öldü, Zem’a, Ebû’l Bahterî ve Umeyye b. Halef öldü,11 diyerek bir sürü adamın adını saydı,” dedi. Arkadaşları da, “şeytan seninle oynamış” dediler.
Bu herifin sözü Ebû Cehil’e ulaştırılınca kızıp; “Haşim oğullarının yalanına şimdi birde Muttalib oğullarının yalanımmı eklediniz, yarın kimin öldürüleceğini göreceksiniz” dedi.
Allah Rasûlü Şam’dan, Ebû Süfyan idaresind e Mekke’ye doğru gelmekte olan kervanı yakalamak üzere harekete geçti. Bedre doğru giderken, Dinar oğulları Cılga’smdan [101] yol aldı. Geri dönerken ise “Seniyyetü’l Veda” üzerinden dönmüştü. Üçyüz on üç kişi ile yola çıkmıştı. Ashabından çoğu -harp gayesi olmadığı için- bu seferden geri kalıp durumun ne göstereceğini beklemekt eydiler. Allah’ın İslâm dinine ilk izzet verdiği vak’a bu Bedir seferi olmuştu.
Medine’ye gelişinin on sekizinci ayı başlarında bir Ramazan içinde yola çıkmıştı. Beraberin de Müslümanlar vardı ve sadece kervanı ele geçirmek istiyorla rdı. Müslümanlar binek yönünden hiçde güçlü değildi.  Onlar  sadece  su  çeken develere  nöbetleşerek  biniyorla rdı.
Rasûlüllah’ın nevbet arkadaşı, Ali b. Ebî Talib ile Hamza’nın anlaşmalısı Mersed b. Ebî Mersed el-Ğanevî idi. Üç kişiye ancak tek deve düşüyordu.
Yola devam edip Ravha yakınlarında “Irkı Zubye” denen yere kadar geldikler inde Tihame tarafından gelen bir adam rastladı. Ona Ebû Süfyan’ı sorduklarında, “Ona dair bir bilgim yok” dedi. Ona; “Allah Rasûlüne varda selam ver” dediler. O, “İçinizde Rasûlüllah’damı var?” dedi. Ashab, “evet” diyerek Efendimiz i gösterdiler. Adam Efendimiz e, “Sen Allah’ın Peygamber imisin?” dedi. “Evet” buyurunca adam da, “Eğer sen Peygamber sen, şu devemin karnındaki yavrunun ne olduğunu söyle” dedi. Bunu duyan Seleme b. Selâme b. Vakş el-Ensarî müthiş öfkelendi ve, “ne olacak sen deven ile zina ettin de senden gebe kaldı” dedi. Fakat Rasûlüllah Seleme’nin bu kaba lafını hiç hoşlanmayıp yüzünü ondan çevirdi.
Sonra Rasûlüllah (s.a.v.) yoluna devam edip gitti. Ne haber ulaşıyor ve nede Kureyşten bir kimseye rastlıyordu. Rasûlü Ekrem, “Nereye doğru gittiğimizi, nerde olduğumuzu bana bir bilen bulun” buyurunca Ebû Bekir, “Yâ Rasûlellah, bu arazinin coğrafyasını en iyi bilen benim, bize Adiy b. Ebî-z Zağbâ! Kervanın falanca vadide olduğunu bildirmişti” dedi. Allah “bana fikrinizi söyleyin” deyince,” Ömer (r.a.)’de: “Yâ Rasûlellah! İşte onlar Kureyşliler olsa gerek, vallahi onlar öyle bir toplumki, Allah kendileri ne İzzet verdiği günden bu yana hiçbir zaman zelil olmamış, kâfir olalıdan beride Müslüman olmadılar. Vallahi kesinlikl e seninle harbedece kler, buna hazır ol!” dedi.
Bunun üzerine Allah Rasûlü tekrar, “bana görüşlerinizi bildirir” buyurdu.
Mikdâd b. Amr Biz Mûsâ (a.s.)’ın kavmi gibi sana “Sen ve Rabbin gidip çarpışın, biz şurada oturacağız” demeyeceğiz. Lakin biz, “sen ve Rabbin gidip çarpışın bizde sizi takib edeceğiz” diyoruz” dedi. Allah Rasûlü yine, “bana görüşlerinizi söyleyin” buyurdu.
Sa’d b. Muâz (r.a.) Peygamber (s.a.v.)’in herkesle istişare etmek istediğini görünce Rasûlü Ekrem’in, belkide kendisi ile yola çıkmayacakları ve kendi arzu ettiği hedefe birlikte yönelmek istemeyec ekleri korkusu ile Medine ensarını bu şekilde konuşturup fikirleri ni aldığını zannedere k; “Yâ Rasûlellah! Herhalde sen Ensarın seninle birlikte bu işi paylaşmayacakları, böyle bir şeyin kendileri ne ait bir vazife olmadığı kanaatini taşıdıklarından çekmiyorsun. Ve Ensarın Mek-kelileri sadece evlerinde, evlatları ve hanımları ile oturup uzaktan düşman saydıkları kanaatind esin. Ben Ensar adına konuşup onlar namına bu duruma cevap vereceğim:
– Sen nereye dilersen hayvanını oraya sor, dilediğin iplerini ula (akrabalık bağl kur), dilediğin kadar malımızdan al, bizede dilediğin kadarını ver. Senin bizden aldığın mal, bize bıraktığından daha sevimlidi r. Vallahi sen Yemendeki “Berk-i Ğımâd”a kadar gitsen kesinlikl e bizde seninle geliyoruz, dedi. Sa’d bu sözü söyleyince Allah Rasûlü (s.a.v.):
–  Haydi Allah c.c ‘nün adıyla yürüyün! Zira bana Kureyş’in katledile ceği yer gösterildi, buyurarak Bedre doğru yürüdü.
Ebû Süfyan biraz dinlenip develerni topladı ve Sahil yolunu tuttu. Böylece Bedir’de kıstırılmaktan kurtulduğunu anlayınca Kureyşlilere “geriye dönün, kervan kurtuldu, siz savaşa değil kervanı korumaya gelmiştiniz” diye haber saldı. Haber Kureyş’e Cuhfe’de ulaşmıştı. Ebû Cehil, “Vallahi Bedre gidip orada eğleşmeden geriye dönmeyeceğiz. Orada bizimle gelen Arablarla yemek yiyeceğiz. Böylece hiçbir Arab bizimle savaşa cesaret edemeyece k” dedi. Bu durum el-Ahnes b. Şarîk’ın hoşuna gitmedi ve geriye dönmeyi tavsiye etti. Lakin Kureyş
onu dinlemeyi p diretti. Kendileri ni cahiliyye böbürlenmesi aldatmıştı. Ahnes durumu Zühre oğullarına anlatınca onlar dinleyip geri döndü. Bu yüzden Benî Zühre’den Bedir harbine katılan hiç kimse olmadı. Haşim oğullarıda bunlarla geri dönmek istediyse de Ebû Cehil onlara engel oldu ve “Vallahi bu gurup biz dönmeden geri dönemez” dedi.
Yatsı vakti Allah Rasûlü Bedr’in bir ucunda konakladı. Sonra Ali b. Ebî Talib, Zübeyr b. el-Avvâm ve Benî Saideli Besbes ile bir gurubu haber almak için yolladı, ve: “Şu Bedir’in yanındaki çalılığa kadar gidin. Zira ben bu çalılığın arkasındaki kuyuda hayrı bulacağınızı ümit ediyorum” buyurdu. Onlarda kılıçların kuşanıp gittiler. Oraya varınca Kureyşe su taşıyan sucularla kuyu başında karşılaştılar. Orada iki delikanlıyı yakalayar ak Kervan hakkında sorguladılar. Diğerleri kaçıp kurtuldu. Ama bunlar Kureyş’ten bahsettil er. Bunun üzerine onları döğdüler. Onları Peygamber e getirdile r. Nebi (s.a.v.) çadırında idi. Ashab bu iki kaleyi Ebû Süfyan’m adamları sanıp habire kervanı soruyor, onlarda Kureyş’i anlatıp kimlerin harbe geldiğini kimlerin yönettiğini söylüyorlardı. Ashab ise kervan haberi almak istediği için Kureyş haberi hoşlarına gitmiyord u.
O esnada Rasûl-ü Ekrem ayakta namazda olup, konuşulanları işitiyor ve iki köleye yapılan muameleyi görüyordu. Köleler sopayı yeyince, tıpkı Kur’an’daki Enfal suresi 42’ci âyetinde haber verildiği gibi haber verip, “Evet, İşte Ebû Süfyan ve kervan şurada” diyorlardı. Böyle deyince dövülmüyorlar, ama Kureyş geldi deyince “yalan” diyerek sopa yiyorlardı.
[Rasûl-ü Ekrem (s.a.v.) arkadaşlarının bu iki köleye yaptıklarını görünce selam verip namazım bitirdi ve: “Bunlar size ne haber veriyorla r?” diye sordu. “Kureyşlilerin geldiğini söylüyorlar” dediler. Nebi (s.a.v.): “bunlar doğru söylüyorlar, vallahi siz onlar doğruyu söyleyince dövüyor, yalan söylediklerinde serbest bırakıyorsunuz. Kureyş, kervanlarını korumak ve sizede korku verebilme k için yola çıktı.” buyurdu, sonrada bu iki köleyi çağırıp onları sorguladı. Onlar Kureyş’ten haber verip, “ama bizim Ebû Süfyan ve kervan hakkında bir bilgimiz yok” dediler. Nebî (s.a.v.) onlara:
“Onlar kaç kişiler?” diye sordu. “Bilmiyoru z ama vallahi pek çoklar” diye cevap verdiler.
Ravilerin iddialarına göre Allah Rasûlü onlara;
“Onlara dün kim yemek verdi?” diye sorunca, “Kureyşten falanca” diye adını verdiler. Efendimiz
“Onlara kaç deve kesti?” buyurdu. Onlar’da, “on tane deve kesti” dediler. Rasûlüllah (s.a.v.): Peki onlara evelki gün kim yemek yaptı?” buyuranca, Kureyşten bir başka adamın ismini verdiler. “Peki o kaç deve kesmişti?” diye sorunca onlar; “dokuz” dediler. Denildiğine göre bunu duyan Allah Rasûlü; “öyleyse topluluk dokuzyüz ile bin kişi arasında olsalar gerek” buyurdu. Bir gün on, bir gün dokuz kesmeleri ni göz önüne alarak, bu sayıya ulaşmıştı.
Denildiğine göre ilk yüz Kureyş’liye, Mekke’den çıktıklarında Ebû Cehil yemek vermiş. “Mer” denen yerde on deve kesmişti. Sonra Umeyye b. Halef, Usfan’da dokuz deve kesti. Kudeyd’e geldikler inde Süheyl b. Amr on deve kesti.
Oradan Deniz tarafında bulunan kuyulara doğru gittiler ve orada bir gün eğleştiler. Şeybe onlara dokuz deve kesti. Cuhfe’ye geldikler inde Utbe b. Rabî’a on deve kesti. Sonra Ebvâ’ya geldiler. Orada Haccac’m oğullan Nübeyh ve Münebbih -bir görüşe göre Abbas- on deve kesti.
Sonra Âmir b. Nevfel dokuz tane kesti. Bedir kuyularına geldikler indede Ebû’l Bahterî on deve kesti. Yine orada Mikyes el-Cümahî dokuz tane kesti. Sonra Harb meşguliyeti olunca hazır azıklardan yediler.
Rasûlüllah (s.a.v.) orada konaklayınca; “Harb için nerede konaklama mız gerektiği hususunda bana görüşlerinizi bildirin!” buyurdu.]
Ensar’dan Hubâb b. el-Münzir es-Selemî ayağa kalkıp, “Yâ Rasûlellah, ben Bedir mıntıkasını da, su kuyularını da en iyi bilen biriyim. Eğer uygun görürseniz bu kuyuların içerisinde benim iyi bildiğim suyu hem tatlı hem bol olan bir kuyu var, onun yanına gidip konaklaya lım. Oraya Kureyşten önce varalım ve diğer kuyuların içini taş ve kumla dolduralım” dedi. Rasûlüllah (s.a.v.) da:
Haydi harekete geçin. Zîra Allah (c.c.) kesinlikl e size iki taifeden biri(nin sizin olacağı)m va’detmiştir” buyurdu.
İşte bu sırada şeytanın vesvesesi yle insanların kalbine bir korku düştü.
Müslümanlar Rasûlüllah (s.a.v.) ile birlikte bir an önce suya ulaşmak için harekete geçerken, Müşriklerde suya daha önce ulaşmak için acele ettiler.
O gece Allah (c.c.) o mıntıkaya bir yağmur yağdırdı ki, bu yağmur, müşrikler üzerine adeta bir tufan gibi bela olup, yol almalarına engel olurken, Müslümanlara ise toprağın ve kumun üzerini ıslatıvererek, kardan ince bir çisenti halinde rahmete dönüşmüş ve Müslümanlar gece yarısı suyun başına müşriklerden önce ulaşmışlardı. Müslümanlar hemen kuyuya inip onu genişletip etrafına büyük bir havuz yaparak su ile doldurdul ar. Böylece çok su elde ettiler. Sonra civardaki diğer kuyuları kapattılar.
 [Rasûlüllah (s.a.v.): “İnşaallah yarın onların yere serileceği meydan burası olacaktır.” buyurdu. İşte Allah (c.c.) bu konuda; Enfal suresi 11 rci âyeti olan
“Allah kendi katından, bir emniyet olmak üzere sizi hafif bir uyku ile bürüyüp, sizi temizleme k, şeytanın verdiği vesveseyi kaldırmak, kalblerin izi bağlamak ve zafer için ayaklarınıza sebat vermek için, sizin üzerinize gökten yağmur indiriyor du.” âyeti nazil olmuştu.]
Denilirki; Rasûlüllah (s.a.v.)’ın beraberin de sadece iki at vardı. Birine Mus’ab b. Umeyr, diğerine Sa’d b. Hayseme biniyor, sonra nöbet değişip sıra birine Zübeyr b. Avvam’a diğerine Mikdâd’a geliyordu .
Sonra Rasûlüllah (s.a.v.), ashabını havuzun etrafında harb için saf bağlattı. Denildiğine göre, Müşrikler uzaktan görününce Rasûlüllah
“Allah’ım! İşte Kureyş! Böbürlenerek, kibirlene rek, sana düşmanlık ederek, Peygamber ini yalanlaya rak geliyor” buyurdu. Ebû Bekr’in koluna yapışarak
“Allah’ım! Ben, söz verdiğin zaferi istiyorum” diyordu. Ebû Bekir’de; “Müjdele Yâ Rasûlellah! Nefsim elinde olan Zata yemin olsun ki, Allah va’dini gerçekleştirecek, sana verdiği sözü tutacaktır” dedi.
İşte o anda Müslümanlar’da Allah’tan zafer ve yardım istediler . Allah (c.c.) de Peygamber’inin ve inananların duasını kabul etti.
Müşrikler’de gelip harbe hazırlandılar. Beraberle rinde, Suraka b. Cu’şum el-Müdlicî suretine bürünen şeytan da vardı. Müşriklere, “Benim arkam sıra Kinâne oğulları da size yardıma geliyor, artık sizi bu gün yenebilec ek kimse yoktur” diyordu. [Allah (c.c.) burada:
“(Ey iman edenler) sakın, yurtlarından çalım satarak, insanlara gösteriş yaparak çıkan ve Allah’ın yolundan sapıttırmak için uğraşanlar gibi olmayın. Allah onların yaptıklarını kuşatmıştır.” (Enfal; 47) âyeti ile bundan sonraki âyetler gelir. Müşriklerin içerisinde olup îslâm olduklarını söyleyip Müşrikler tarafından zorla harbe getirilen bir gurup insan orada Muhammed (s.a.v.) ile arkadaşlarının sayısının azlığını görünce “yahu meğer bunları dinleri aldatmış” deyiverip imandan döndüler. İşte Allah bunlar hakkında: (Enfal; 49)
Hani Münafıklarla, kalblerin de -iman- hastalığı bulunanla r; “bunları dinleri aldattı” diyorlardı. Kim Allah’a tevekkül ederse, -bilsinki- Allah kesinlikl e izzet sahibi ve hakimdir” âyetini indirdi.
Hâkim b. Hizam kalkıp Utbe b. Rabî’a’mn yanma geldi ve ona: “Yaşadığın müddetçe Kureyşin lideri olmak ister misin?” dedi. Utbe “evet yapacağım, ne imiş bu?” dedi. Hakîm’de, “öyleyse insanlar arasında korumaya alacağım, İbnü’l Hadramî’nin kan bedelini karşılayacağını ve Muhammed’in bu kervandan ele geçirebileceği şeyleri de ödeyeceğini ilan et. Çünkü bunlar Muhammed’den, bu kervan ve İbnü’l Hadramî’nin fidyesi dışında istedikle ri birşey yok.” dedi.
Bunu duyan Utbe, “Evet, evet, bunları yaptım gitti. Ne güzel söyledin! Haydi sen kendi aşiretine git ve benim bunları ödeyeceğimi, söyle” dedi. Hâkim’de kalkıp Kureyş eşrafı arasında bu sözleri yaymaya başladı.
Utbe, kendisine ait bir deveye bindi ve Müşrik safları arasında dolaşıp onlara: “Yâ Kavm, benim sözümü dinleyin de şu Muhammed’i bırakın. Eğer O yalancı ise, bırakın onu başka Araplar öldürüp, bu cürmü onlar üstlensin. Çünkü onlar arasında sizinle çok yakın akraba olan kimseler var. Hem Onu siz öldürecek olursanız, daima biriniz kardeşinin, oğlunun, yeğeninin yada amca oğlunun katili ile yüz yüze geleceksi niz. İşte bu durum kin ve öfke meydana getirecek tir. Eğer bu adam Kıral ise, siz kardeşinizin mülkünde olmuş olursunuz . Eğer o, Peygamber ise, Peygamber i öldüremeyeceksiniz ve birde bu yüzden sövülüp sayılacaksınız. Hem kendinizd en kaç kişi öldürülmüşse o kadarda onlardan adam öldürmeden onları yenemeyec eksiniz. Hem yenilgini n onların olup, sizin yeneceğinize güvenim de yok. Siz beni dinleyin! Sizin Müslümanlardan, îbnü’l Hadramînin kan bedeli ile önce ele geçirdikleri kervanınızın geri verilmesi dışında bir isteğiniz yok. Bunları da ben ödemeye söz veriyorum,” dedi.
Onun bu konuşması Ebû Cehl’i kıskandırdı ve Allah’a yemin ederek onun dediğini reddedip burada çarpışacağını söyledi. O zaman Müşriklerin lideri Utbe b. Rabî’a idi.
Ebû Cehil öldürülenin kardeşi olan İbnü’l Hadramiye geldi ve: “Şu Utbe’ye bak! İnsanları gevşetmeye uğraşıyor. Kardeşiyin kan bedelini ödeyeceğini söylüyor. Sen bunu kabul etmekten utanmıyacak-mısmız?” dedi.
Ardından Kureyş’lilere: “Utbe, kesinlikl e sizin bu adama ve berabe-rindekilere yardım edeceğinizi anlamış durumda. Hem onlar arasında Utbe’nin oğlu ve amca çocukları var. Bu herif sizin salahınızı istemiyor .” diyerek Utbeye döndü ve: “Senin korkudan ciğerin şişmiş” deyip kadınlara   da  daha  önce   Müslümanların   öldürdüğü  Amr  b.   el-Hadrami’ye ağıt tutmalarını emretti. Kadınlar hep birden, “Vâh Amr, vâh Amr; diye bağırıp çağırarak insanları harbe kızıştırdılar.
Bir takım adamlar kalkıp, Kureyşe böyle bir şeyin ar ve utanç olacağını, rezillik ve rüsvaylık olduğunu öne sürdüler. Böylece Kureyş harbe katılma kararı alarak harp safı bağladı.
(Söylendiğine göre Nebî (s.a.v.) Utbe’ye bakarak, “Eğer şu kavmin içinde hayır varsa, o da şu kızıl devenin sahibinde dir, eğer onu dinlerler se kurtulurl ar” buyurmuştu.)
Utbe, Ebû Cehl’in sözüne kızıp, “bu gün kimin ciğeri şişeceğini sende görecek ve hangi teklif doğruymuş o zaman anlayacak sın” dedi.
Kureyş, harp düzenini tamamlayınca Umeyr b. Vehb’e “Git de Muhammed ile ashabının kaç kişi olduğunu bir tahmin et de gel” dediler. Umeyr atına binip Rasûlüllah ve ashabın etrafını dolaşıp geldi ve, “onların üç yüzden biraz fazla veya biraz az olduğunu sanıyorum. Sanırım yetmiş kadarda develeri var. Lakin beni biraz bekleyin de, onlara imdad geliyormu, yada gizli bir takviye güçleri varını? bakıp geleyim,” deyip onların etrafında dolaştı. Kureyşte onunla birlikte süvarilerini yolladılar. Bunlar Müslümanların etrafında dolaşıp geri geldiler ve “ne imdad geliyor nede gizli takviye gücü var. Onlar kesilmiş deve yiyeceği, yenmiş sayılan yemekten ibaret bir gurup” dediler.
Umeyr’e, “haydi Kureyş’in arasına dalda onları harbe kızıştır” dediler. Umeyr saflara dalıp yüz tane atlı süvari getirdi.
Rasûlüllah (s.a.v.) yaslanmış ve ashabına; “Ben izin vermedikçe çarpışmayın” buyurdu. Sonra kendisini hafif bir uyku bürüdü. Ashab birbirine bakmaya başladı. Ebû Bekir (r.a.): “Yâ Rasûlellah! Kureyş iyice yaklaştı, nerdeyse bizi ele geçirecek” deyince Allah Rasûlü uyandı, Allah(cc) Ona Müşrikleri az göstermişti. Müslümanları da kâfirlere az göstermişti. Hatta onlar Müslümanları yakalayıvereceği kanaatine kapıldılar.
Eğer Ona onların sayısını çok gösterseydi, dağılıp harp konusunda ihtilafa düşeceklerdi. Nitekim Allah Kur’an’da bunu böyle açıklamıştı. Rasûlüllah ve ashabında sadece iki at vardı. Birisi Ebû Mersed eî-Ganevîye diğeri de Mikdâd b. Amr’a aitti.
Rasûlü Ekrem ashabının arasında durup: “bu gün şehid olana Allah’ın Cenneti vacib kıldığını” haber verip nasihat etti.
O sırada hamur yoğurmakta olan Umeyr b. Hümâm (r.a.) Rasûlüllah’ın sözünü duyunca ayağa kalktı ve: “Yâ Rasûlellah! Eğer şehid olursam bana Cennet var mı?” dedi. Nebî (s.a.v.); “evet” buyu-runca orada Allah düşmanlarına saldırıp şehid oldu. Harpte öldürülen ilk şehid o olmuştu.
Sonra Müşriklerden El-Esved b. Abdi’l Esed el~Mahzûmî, ilahlarına yemin ederek mutlaka Muhammed’in yaptığı havuzdan su içip sonrada onu yıkacağını söyleyerek havuza doğru saldırdı. Havuza yaklaşınca Hz. Hamza (r.a.) onun önüne geçip kılıcı ile ayağına vurup kesti. Buna rağmen sürünerek kendini havuzun içine attı. Havuzun bir kenarı yıkıldı. Hamza (r.a.) atılıp onu orada öldürdü.
El-Esved öldürülünce, Utbe b. Rabî’a Ebû Cehil’in söylediği şeyleri hatırlayıp, cahiliyye hamiyeti ile devesinde n inerek; “benimle ikili düello yapabilec ek biri varmı?” diye bağırdı ve “vallahi Ebû Cehil şimdi hangimizi n daha korkak ve daha alçak olduğunu anlayacak” dedi. Kardeşi Şeybe ile oğlu Velîd’de gelip ona katıldı. Onlarda, düello etmek için adam istediler .
Onların isteğine Ensar’dan üç kişi ileri atıldı. Nebî (s.a.v.) Ensarlıların ortaya çıkmasından dolayı biraz utanır gibi oldu. Çünkü bu savaş Müslümanların kafirlerl e ilk çarpişmasıydı. Allah Rasûlü de onlarla beraberdi . Peygamber imiz bu cesareti gösterenlerin kendi amcaoğullan (yani Muhacirle r) olmasını arzu ediyordu. Bunun için onlara; “Siz safınıza dönün. Onlara karşı amcaoğulları kalksın” dedi. Bunun üzerine Hz. Hamza, Hz. Ali ve Hz. Ubeyde b. Haris b. el-Muttalib meydana çıktılar. Hamza Utbe ile, Ubeyde Şeybe ile, Ali’de Velîd ile düelloya girişti. Hamza hemen Utbe’yi kılıçtan geçirdi. Ubeyde Şeybeyi öldürdü, Ali de Velîd’i öldürdü. Şeybe bir kılıç darbesiyl e Ubeyde’nin ayağını kesmişti. Onu tehlikeli durumdan Hamza ile Ali kurtardı. Ubeyde Bedir’den dönüşte Safrâ’da öldü.
Bu hususta Utbe’nin kızı Hind şu şiirleri söyledi:
1- Ey gözlerim!, gözyaşlarımı pınar gibi cömertçe akıt, akıt hiç dönüp gelmeyece k olan, Hmdif lakablı “Leylâ binti Hulvan” in en hayırlılarına ağla.
2- Onu bir kuşluk zamanı, kendi kavmi olan Haşimoğulları ile Muttaliboğullari yardımlaşmaya çağırmıştı.
3- Ona önce kılıçlarının acısını tattırdılar, vuruldukt an sonra da, ona tekrar tekrar yediriyor lar.
İşte Hind b. Âtike; “Eğer bir gün gücüm yeterse kesinlikl e Hamza’nın ciğerim yiyeceğim” diye yemin etmişti. Bu üç kişi iki ordunun çarpışmaya başlamasından önce öldürülmüşlerdi. Müslümanlar o gün harbin gelip çattığını görünce Allah’a yüksek sesle yalvarara k  zafer dilediler . Allah Rasûlü ellerini Allah’a açarak Onun söz verdiği şeyin gerçekleşmesini ve zafer vermesini isteyerek:
“Allah’ım! Bu imanlı topluluğa bunlar galib gelirse, şirk yayılıp, senin dinin ayakta kalmayaca ktır” diyordu. Ebû Bekir’de, “Yâ Rasûlellah! Nefsim elinde olan Allah’a yemin olsun ki, Allah sana kesinlikl e zafer verecek ve yüzünü ak çıkartacaktır” diyordu. Allah (c.c.) meleklerd en bir orduyu düşmana karşı destek olarak yolladı. Allah Rasûlü de;
“Müjde ya Ebû Bekir! Allah zaferini indirdi. Zîra ben Cibril (a.s.)’i başını sarmış, sema ile yer yüzü arasında bir atı sürüp gelirken gördüm. Yere inince üzerine bindi. Sonra bana bir saat görünmedi. Sonra geri geldiğinde yan taraflarını tozlanmış olarak gördüm” buyurdu.
Ebû Cehilde, “Allah’ım! Şu iki dinden hangisi hayırlıysa ona yardım et. Allah’ım! Bizim dinimiz daha eski, Muhammed’in diniyse daha yeni” diyordu. Şeytan Melekleri görünce ökçesi üzerine geri dönüp kaçtı ve avanesine yardım sözünden de vazgeçti.
Allah (c.c.) Melekleri ne vahyedere k, kendi emrini bildirdi, kendi zatının onlarla olduğunu söyleyip, Allah Rasûlüne ve Mü’minlere yardım etmelerin i emretti.
Allah Rasûlü (s.a.v.) bir avuç çakıl alıp onu müşriklerin yüzlerine fırlattı. Allah (c.c.) bu taşlara muazzam bir güç verdi ve Müşriklerden gözüne çakıl kaçmayan kimse kalmadı. Müslümanlar, onları Allah(cc) ve melekleri n yardımıyla öldürmeye başladı. Melekler onları öldürüp esir alıyordu. Müşrik gurublannın hepside yüzlerini ovuşturmakla meşgullerdi, gözlerindeki tozu nerede   çıkarıp onu iyileştireceklerini bilemiyor lardı.
Harb başlamadan önce Allah Rasûlü Müslümanlara, “Eğer galib gelecek olursanız, Abbas’ı, Akîl’i, Nevfel b. el-Haris’i ve Ebû’l Buhteri’yi diğerlerinin arasında bulunca öldürmeyeceksiniz” buyurmuştu.
Harb esnasında Rasülüllah (s.a.v.)’ın Öldürülmesini yasakladığı kimselerd e diğer Müşriklerle beraber esir alınmış idi. Sadece Ebû’l-Bahteri hariç kaldı. Zîra o esir olmayı reddetmiş idi. Kendisine “eğer esir olmayı kabul ederse, Rasûlüllah’m kendisini n öldürülmesini yasakladığı” haber verildiys ede o bunu reddetmişti.
Bir kısım alimler Ebû’l Buhteri’yi öldürenin Ebû’l-Yûsr olduğunu söylerken ekseri alimlerde bunu reddedip “Onu öldürenin el-Mücezzir olduğunu söylerler. Kimine görede Ebu Dâvûd el-Mazînî öldürmüş ve kılıcını soyup almıştı. Bu kılıcı, onun çocukları dinde iken, Ebûl-Bahteri’nin çocuklarından biri onlardan satın almıştır. Mücedler bu konuda şu beyitleri söylüyor:
Buhteri’ye rastlarsa n, ona yetim kalacakla rın haberini ver. Bir o kadarım da benim oğlumu müjdele.  ülmın bela olduğunu sanıyorum. Kargımı vurur ve ikiye biçerim. Sen Mücedlerin korktuğunu asla göremezsin.
Rivayete göre, Mücedlere beni esir alma diye yemin vermiş. O da “eğer esir olmayı kabul edersen Allah Rasûlü öldürülmeni yasakladı” demiş isede, Ebû’l Buhterî bunu reddedip kılıca sarılmış. Ensarh da ona saldırıp kılıcını iki gö’ksti arasına saplamış ve üzerine çullanıp öldürmüş.
Rasûlüllah (s.a.v.) harb sonrası ölülerin yanlarına gelip durmuş ve içlerinde Ebû Cehil olup olmadığını aramışsada onu bulamamıştı. Bu hal Peygamber in yüzünde bile belli oluyordu. Efendimiz;
“Allah’ım! Şu ümmetin fir’avununa karşı beni aciz bırakma” diye yalvardı. Bunun üzerine insanlar onu aramaya koyuldu.
İbni Mes’ûd Ebû Cehl’i yere serilmiş bir halde buldu. Onun olduğu yer ile harp meydanı arasında fazla bir mesafe yoktu. Ebû Cehil demir zırhlara bürünmüş, kılıcını bacağının altına koymuş, vücudunda yara bere görünmezsede, hiç bir organının da kıpırdamaya takati kalmamış, gözlerini yere dikmiş duruyordu .
Abdullah b. Mes’ûd (r.a.) onu bu halde görünce, öldürmek için etrafında dolandı. Ama onun kendine ansızın saldıracağından korkuyord u. Zîra Ebû Cehil demir zırh içinde idi. Ebû Cehli hareketsi z görünce, onun yaralandığım sanıp kılıcı ile vurmak istediyse de, kılıcın demiri kesemeyec eği için bir faydası olmayacağı endişesine kapılıp, onun arka tarafından geldi. Onun kılıcının kabzesind en yakalayıp çekti.
O hâlâ musibete duçar olmuş bir vaziyette ydi. Abdullah, Ebû Cehl’in tolgasını arkaya bağlayan peçeyi kafasından çıkardı ve kılıçla boynuna vurdu. Başı Önüne düştü. O da Ebû Cehl’in üzerindeki harp malzemele rini aldı. Ebu Cehil’e bakınca, onda herhangi bir yaranın olmadığım, sadece boğazında, ellerinde ve omuzlarında değnek izi gibi bir morartı gördü. Nebî (s.a.v.)’ye gelip olayı anlattı. Nebî (s.a.v.) de:
“Bu Melekleri n sopa izi idi” buyurdukt an sonra “Allah’ım! Bana verdiğin sözü gerçekleştirdin” dedi.
Kureyş mağlup ve bozguna uğramış halde Mekke’ye döndü. Onların hezimet haberini Mekke’ye ilk ulaştıran, Hasan b. Gayiân’ın dedesi el-Haysûmân el-Ka’bî olmuştu. İnsanlar Ka’be’nin yanma toplanıp ona durumu ve gidenleri soruyorla rdı. Ama Kureyş eşrafından kim sorulursa, onun öldüğü haberini veriyordu .
O sırada bir gurub insanla Hıcr-i İsmail’de oturmakta olan Safvân b. Ümeyye: “Vallahi bu adamın hiçbir şeye aklı erdiği yok. Bunun kalbî korkudan uçmuş gitmiş. Bu herife birde beni sorun bakayım, sanıyorum benimde Öldüğümü söyleyecek” dedi. Onlarda Haysuman’a, “peki Safvân b. Ümeyye hakkında bir bilgin varını?” dediler. O da: “tabî, işte o şurada Hıcır’da oturuyor, ama ben onun babası Ümeyye b. Halefin öldürüldüğünü gördüm” dedi.
Sonra Kureyş’in hezimeti peşpeşe geldi. Allah (c.c.) Peygamber ine ve Müslümanlara zafer nasib etmiş, Bedir hadisesiy le müşriklerin ve münafıkların kibirli boyunlarını zelil etmişti. Artık Medine’de Bedir vak’ası karşısında boynunu bükmeyen ne bir tek yahudî ve ne de münafık kalmıştı.
İşte Bedir günü (Fürkan günü) ayırım günü olmuş, Allah şirk ile îmanın arasını o gün ayırmıştı.
Bu olaydan sonra Yahudiler: “Kesinlikl e anladık ki, sıfatını Tevratta bulduğumuz Peygamber budur. Vallahi bu günden sonra harb için bir bayrak kaldırmaya görsün, kesinlikl e galib gelecekti r” dediler.
Mekke halkı ölüleri için her evde bir ay “yas” ilan ettiler. Kadınlar başlarındaki örtüleri parçalarlar, ölen bir adamın devesi veya atı getirilip kadınların arasında durdurulu r, kadınlar da onun etrafında ağıt yakarlar, sonra bunu bir örtüyle örterek, sokaklara çıkıp ağıt yakarlardı.
Müslümanlar1 in aldığı esirler arasında Ukbe b. Ebî Muayt dışında asılarak öldürülen olmamıştı. Onu’da Amr b. Avf oğullarının kardeşi olan Asım b. Ebî Sabit b. Ebî’l Eklah öldürmüştür. Ukbe onun kendine doğru geldiğini görünce Kureyşlilerden yardım dileyerek: “Ey Kureyşliler! Bunların arasında neden sadece ben öldürülüyorum?” dedi. Allah Rasûlü’de:
“Sen Allah’a ve Peygamber ine olan düşmanlığın sebebiyle öldürüleceksin” buyurup, öldürüldü.
Sonra Allah Rasûlü Kureyş Müşriklerinin ölülerinin temizlenm e emrini verdi. Onlarda oradaki bir kör kuyuya dolduruld ular. Peygamber onlara la’net okuyup, ayakta durarak tek tek isimlerin i söyleyerek onlara hitab etti. İçlerinde sadece Ümeyye b. Halef yoktu. Çünkü o çok şişman bir adam olup ölüsüde iyice şişmişti. Onu getirip aynı yere atmak istediler sede cesedi parçalaniverdi. Rasûlüllah (s.a.v.); “Onu olduğu yerde bırakın” buyurdu. Olduğu yere gömüldü. Peygamber (s.a.v.) onlara lanet ederek, “Rabbinizi n size va’dettiği şeyi hak olarak bulabildi niz mi?” diye soruyordu .
Musa b. Ukbe, Nafı yolu ile Abdullah b. Ömer (r.a.)’in şöyle dediğini anlatır:
– Ashab’dan bir kısmı, “Yâ Rasûlellah! Sen ölmüş olan insanlara da hitabmı ediyorsun?” deyince Nebî (s.a.v.): “Benim onlara söylediğimi siz onlardan daha iyi duyamazsınız” buyurdu.
Sonra Rasûlüllah (s.a.v.) “Seniyyetü’l Veda’ ” üzerinden Medine’ye döndü.
Bu konuda, daha sonra Kur’andaki Enfal Sûresi indi. Allah orada, Rasûlüllah’ın Bedre hareket etmesinde n hoşnud olmadıkları halde, bu çıkışta Allah’ın kendileri ne nasıl bir ni’met bahşettiğini hatırlatarak, şöyle buyuruyor du:
5- Nitekim, Mü’minlerden bir kısmı hoşlanmadıkları halde, Rabbin seni bir hak uğruna evinden çıkarmıştı.
6- Seninle hak hususunda -açıklanmış olduğu halde- sanki göre göre ölüme sevk ediliyorl armış gibi mücadele ediyorlar .
7- Hani Allah, iki guruptan birini, sizin olacak diye va’dedi-yordu. Siz ise -harp bakımından- gücü olmayan (kervan) in sizin olmasını istiyordu nuz, Allah ise kelimeler iyle Hakkı gerçekleştirmek ve kâfirlerin kökünü kesmek istiyor.
8- Günahkârlar  istemesed e  -Allah-  Hakkı  gerçekleştireceği Bâtıl’ida ibtal edeceği için -böyle irade etmiş- idi. (Enfal; 5, 6, 7,
Sonra Musa b. Ukbe, bu sûreden Bedir harbi esnasında ve sonra i-nenleri -şöyle- anlatıyor:
Allah Peygamber inin ve Mü’minlerin duasını kabul ettiğini beyanla:
9- Zaman Rabbinizd en yardım ve zafer istiyordu nuz o da “ben peşpeşe bin melekle yardım ediyorum” diyerek duanızı kabul etmişti.  
10- Allah bunu sadece size bir müjde ve kalblerin iz tatmin olsun
diye böyle yaptı. Zafer yalnız Allah katından olur. Allah izzet ve hüküm sahibidir .
Allah bu gelecek iki âyeti, Kureyş’in yaklaşmakta olduğu haberi geldiği anda meydana gelebilec ek moral bozukluğunu gidermek üzere, kendi katından bir rahmet olarak indirdiği uykuyu anlatarak şöyle buyurur:
 Hani size kendi katından bir emniyet olarak, size hafif bir uyku veriyor, gökten, kendisi ile te-mizlenebilmeniz ve şeytanın vesvesesi ni sizden kaldırması ve kalblerin izi sebata bağlaması ve ayaklarınızın -kumda- sağlam basması için üzerinize -hafif bir- yağmur yağdırıyordu.
Rabbin Meleklere, “kesinlikl e ben sizinleyi m, derhal Mü’minlere sebat verin. Yakında küfredenlerin kalbine korku atacağım, haydi vurun onların boyunlarına, vurun onların el ve ayak uçlarına” diye vahyetmişti.
Şu gelecek âyetle, ondan sonraki âyet, Allah bilir ya kâfirlerin katledilm esi ve Rasûlüllah’ın yüzlerine attığı çakıl hususunda indi:
Onları siz Öldürmediniz, lâkin onları -esasen- Allah Öldürdü. Attığın zaman sen atmadın, lâkin Allah attı. Mü’minlere kendi katından güzel bir imtihanla onları mübtelâ etmek için -böyle yaptı.- Allah işiten ve görendir.
18- İşte bu böyledir. Allah kesinlikl e kâfîrlerin hilelerin i gevşetendir.
Onların fetih istemeler i ve Mü’minlerin duası hakkında da şu âyet indi:
 Ey kâfir]er) Eğer zafer istiyorsa nız, işte size fetih gelmiştir. Eğer (küfrün galip gelme isteğinden) vazgeçerseniz bu sizin için daha hayırlıdır. Eğer yine (eski küfrünüzde inatla Allah ordusu ile harbe) dönerseniz, bizde döneriz. Kalabalık olsa bile sizin gurubunuz size hiçbir şekilde fayda veremez. Ve Allah kesinlikl e Mü’minlerle beraberdi r.” (Enfal; 19)
Sonra Allah (c.c.) Enfal Süresindeki şu yedi âyetini indirdi:
20- Ey iman edenler, Allah” ve Peygamber’ine itaat edin, durup duruyorke n sakın ondan yüz çevirmeyin
21- Duymadıkları halde “duyduk” diyenler gibi de olmayın.
22- Hayvanatın Allah katında e. şerlisi, kesinlikl e aklını kullanmay an sağır ve dilsizler dir.
23- Eğer Allah onlarda bi hayır olacağını bilseydi elbette onlara (da) duyururdu . (Hakkı Onlara duyursa bile, onlar (daima haktan) yüz çevirenler olara! yine döner giderlerd i.
24- Ey îman edenler! Sîzi Hayata ereceğiniz bir şeye davet e-dince, Allah ve Rasûlüne icabet edin. Ve bilin ki, Allah kesinlikl e kişi ile kalbi arasına girer. Ve sizler mutlaka Ona haşrolunacaksınız.
25- Sizden sadece zulmedenl ere isabet etme(yip herkese isabet eyle)yen bir fitneden korkun! Bilinki Allah azabı şiddetli olandır.
26- Hatırlayınki, o vakit siz pek az olarak yeryüzünde zayıflar idiniz, İnsanların sizi kapmasından korkuyord unuz da, Allah sizi barındırdı, yardımıyla güçlendirdi ve size en temiz şeylerden rızıklar verdi, Tâki şükredesiniz.
Allah Bedir’de bulundukl arı yer hakkında da şu âyeti indirdi:
42- 0 zaman giz vadinin (Medine’ye) yakın bir tarafında, onlarda uzak tarafında, kervan da daha aşağınızda idi. Sözleşmiş olsaydınız (böyle bir araya gelemez) kesinlikl e buluşma yeri hakkında ihtilaf ederdiniz . Lâkin işlemesi gerçekleşmiş bir emri icra etmek için. (böyle yaptı), Böylece helak olan kimse bir delille helak olsun, diri kalanda bir delil ile sağ kalsın. Allah şüphesiz işiten ve bilendir.
Hani Allah onları sana rüyanda az gösteriyordu. Eğer onları sana çok gösterseydi. Elbette darmadağın olacaktınız ve iş hakkında ihtilaf edecektin iz. Lakin Allah size selâmet verdi(de kurtuldun uz.) Çünkü Allah göğüslerde bulunanı bilendir.
Onların muzzam saydıkları konuda da, Allah şunu indirdi;
45- Ey îman edenier! Bir müfrezeye denk gelince sebat edin. Allah’ı açıkça zikredin ki, felah ümidiniz olsun.
46- Allah’a ve Rasûlüne itaat edin, sakın çekişmeyin, sonra darmadağın olup rüzgârınız (heybetini z) gider. Sabredin! Şüphesiz Allah sabredenl erledir.
47- Sakın!, çalım satarak, insanlara gösteriş yaparak ve Allah’ın yolundan insanları menederek yurtlarından çıkanlar gibi olmayın. Allah onların yaptıklarını kuşatmıştır.
48- O vakit şeytan, onların amellerin i süsleyip (kendileri ne güzel göstermiş) ve; “bugün insanlard an sizi yenebilec ek kimse yoktur. Bende sizin destekçinizim” demişti. İki ordu, karşı karşıya gelip birbirine görününce, gerisin geriye kaçıp, “ben sizlerden uzağım. Zîra ben sizin görmediklerinizi görüyorum. Ben Allah’tan korkarım” deyiverdi . Allah’ın cezası çok çetindir. Allah Yarım imanlıların, -kâfirlerin çokluğunu görünce-dönekliğini de haber verdi.
 49- O zaman münafıklarla, kalblerin de maraz bulunanla r “şu Müslümanları dinleri yanılttı” dediler. Kim Allah’a tevekkül ederse Allah kesinlikl e aziz ve hakîm’dir.
Allah Müşriklerin öldürülmesi hususunda şu dokuz âyeti indirdi.
50-  Melekleri,  gözlerine ve yanlarına vura vura, kâfirleri öldürürken bir göreydin!
51- Bu (ceza) sizin kendi elleriniz le önceden gönderdiğiniz azabdır. Ve Allah kesinlikl e kullarına zul-medici değildir.
52- Tıpkı Fir’avn ailesi ve ondan öncekilerin halleri gibi. Allah’ın âyetleri sebebiyle kâfir oldular da, Allah onları günahları sebebiyle kıskıvrak yakalamıştır. Zîra Allah en büyük kuvvet sahibi ve cezası pek yaman olandır.
53- işte bu şudur: Allah kesinlikl e bir kavme ihsan ettiği ni’nıeti değiştirecek değildir. Şüphesiz Allah gerçekten işiten ve bilendir.
54- Tıpkı Fir’avn hanedanı ve onlardan evvelkile r gibi. Hani onlar Rablerini n âyetlerini yalanladılar, bizde onları günahları yüzünden helak ettik, Fir’avn hanedanını da suda boğduk. Hepsi zalimlerd i.
55- Ajiah katında hayvanların en şerlisi, şüphesiz kâfir olanlardır. Onlar îman etmezler.
56- Onlar kendileri nden ahit aldığın kimselerd ir. Sonra onlar her defasında âhiretlerini bozarlar; onlar sakınmayanlardır.
57- Ama bunları harbde yakalayac ak olursan, bunlarla, onların arkasında olan kimseleri ürküt. Olaki ibret alırlar.
58- Ama bir kavmin hainlik yapacağından korkarsan (anlaşmanı iki taraf arasında) eşit olarak onlara (geri) at. Allah hainleri sevmez.
Allah bu âyetlerde de Mü’minlerden bazılarının esir alma olayından pişmanlık duymalarını ayıplayarak şöyle buyurur:
67- Hiç bir Peygamber in, yeryüzünde (küfre) ağır basmadıkça esirler edinmesi (diye birşey) olmamıştır. Siz dünyanın geçici malını istiyordu nuz. Allah ise âhireti istiyor. Allah aziz ve hakîm’dir.
Sonra Allah (c.c), daha önceleri diğer ümmetlere haram olan harp ganimetin i, peygamber in nefsine ve Mü’minlere helâl kıldı. Allah bilir bu mevzuda Peygamber (s.a.v.)’in,
“Ganimet bizden önce kimseye helal değildi. Allah onu bize helâl kıldı” buyurduğu nakledili r. [102] Ganimetin helâl edilmesi hususunda Allah (c.c.) şu âyetleri indirdi:
68- Eğer Allah’tan, (af konusunda ezelde) bir kitab geçmemiş olsaydı, aldığınız (fidye) sebebiyle büyük bir azab size dokunacak tı.
69- İmdi ganimet olarak aldıklarınızdan helâl ve temiz olarak yiyin ve Allah’tan korkun. Şüphesiz Allah ğafûr ve rahîm’dir.
Esirlerde n bir kısmı, “Yâ Rasûlellah! Bizler daha önceden îman etmiş kimselerd ik. Ancak biz buraya zorla getirildi k. Bizden serbest kalmamız için şimdi niye fidye isteniyor?” dedi de Allah(cc) o zaman;
70- Ey Nebî! Elinizde bulunan esirlere: “Eğer Allah kalbinizd e bir hayır olduğunu bilirse, size, sizden alınandan daha hayırlısını verir ve sizi bağışlar. Allah Ğafûr ve Rahîm’dir.
Ben (Zehebi), Musa b. Ukbe’nin bu rivayetin den daha önceki bahislerd e parça parça sahih hadislerd e geçen şeyleri burada tekrar etmeyip kısalttım ve önde geçenlerle yetindim. [103]
Bu hadiseyi Musa b, Ukbe’nin naklettiğine yakın bir ifade ile İbni Lehî’a’da Esved kanalıyla Urve’den nakleder: Orada buradakin e nisbetle az bir ilave vardır. [104] Ebû Dâvûd el-Mazinî, Ebû’l Bahterî’nin öldürülmesi konusuna hiç temas etmemekte dir. [105]

[98] Mûsâ b. Ukbe ve Meğazî’sine dair, birinci cildin mukaddime sinde izahımız geçmişti.
 [99] Beyhakî Deİâil 3/101.
 [100] Parantez arasını Zehebİ atlamış biz bu kısmı Heyhakî’nin rivayetin den terceme ettik.
 [101] Cılga, öz Türkçe bir kelime olap hâlâ Toroslard a canlı olarak kullanılır. Dağlarda esas yol olmayıp, yabanî hayvanların geçmesiyle veya avcıların belirleme siyle ancak tek kişinin geçebileceği “dar yol” demektir.
 [102] Suyuti bunu Dürru’l Mensûr’unda nakleder 3/204. Ancak hadisin aynına yakın ifadesi Müslim Cihad h. no 32’de; Müsned 2/318’de; Tirmizî 3085’te; İbni Hibban 1668 (Mevarid no) de Beyhakî Ş. Kübra 6/290’da ve İbni Abdi’l Beıfin Temhidind e 6/457 geçer.
 [103] Biz bütünlüğü bozmamak için Beyhakî’nin Delâii’inden bu rivayetin tamamını verdim. M. Can. Bu rivayet için bak. Beyhakî Delâil 3/101, 119; Urve Meğazî sayfa 135, 145.
 [104] Urve Meğazî 146; Beyh. Delâil 3/120.
 [105] İmam Zehebi, Tarihü’l İslam  Meğazi 3/95-124

Reklamlar

Bir Yanıt to “Musa B. Ukbe’ye Göre Bedir Savaşı”

  1. yemek Says:

    mükemmel bir yazı olmuş, ellerinize sağlık, tebrik ederim.

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: