Umeyr B. Adiy El-Hatmî’nin Seriyyesi

Vakıdî’nin anlattığına göre, Rasûlüllah (s.a.v.), Umeyr b. Adıy’yi, Ramazan ayının bitimine beş gece kala Ümeyye b. Zeyd oğullarından, Mervun kızı Asma’ya gönderdi. Bu kadın İslâmı hakir sayar, Peygamer (s.a.v.) aleyhine şiirler söyleyerek onu incitirdi . Umeyr (r.a.) geceleyin yanına girip aldatarak öldürdü. [163]

[163] İbni Adiy. El-Kâmil fı’z-Zuafâ 6/2156; İbni Hişam 4/283; îbni Teymiye Es-Sarîm-el-Meslül s. 95; İbni Sa’d 2/27, 28; Vakıdî Meğazî 1/172; El-Muntazam 3/135; Hatib, Tarih’i Bağdâd 13/99; El-Ilelü’I-Mütenahiyeh 1/180 h. no 279.
Zehebî hadiseyi Vakıdî’den ta’lil etmeden verirsede çok kısaltır: Vakidî hadiseyi “Mervan kızı Asmâ’nın öldürülme seriyyesİ” başlığıyla şöyle verir:
– Bana Abdullah b. el-Hâris, babasından şöyle haber verdi: Ümeyye b. Zeyd oğullarından Mervan kızı Asma’, Yezîd b. Zeyd b. Hısn el-Hatmî’nin karısı olup, Peygamber (s.a.v.)’e eziyet edecek şeyler yapar, İslâm dinini lekelemey e ve Peygamber e düşmanlığa teşvik e-der ve bunları şiirle dile getirirdi . Pir şiirinde Efendimiz hakaret ve düşmanlığa teşvikle: “Biz Malik, Nebit Avf ve Hazrec oğullarının kıçları. Size ne olduda sizden olmayan ğarib birine (Muhammed’e) İtaat ettiniz. O ne Murad ne de Mezhiç oğuîiarındandir. Liderleri n öldürülmesinden sonra pişmiş çorba uma gibi onun liderliğini mi beklersin iz” demişti.
Kadının bu sözü Umeyr b. Adiy’ye ulaşınca: “Allah’ım, Peygamber {s.a.v.)’i Bedir Medine’ye sağ salim geri getirirse n bu kadını öldürmek bana farz olsun” dedi. Efendimiz o sıra Bedir harbindey di. Efendimiz gelince Umeyr bir gece yarısı bu kadının evine girdi.i Kadın etrafında çocuklarıyla birlikte uykudaydı. Bir tanesi de kucağında anasını emiyordu. Eliyle yoklayınca çocuk onu emdiğini gördü ve bebeği çekip öte tarafa aldı ve kılıcını kadının göğsüne saplayıp dalından çıkardı. Sonra gidip sabah namazını Medine’de Peygamber le birlikte kıldı. Peygamber Namazını bitirip dönünce Umeyre bakıp “Mervan kızını öldürdün mü?” dedi. “Babam sana feda olsun evet” dedi. Umeyr öldürme olayının Peygamber e atılacağı korkusu geçirdi ve “Bundan dolayı benim üzerimde birşey var mı? Yâ Rasûlellah” deyince Nebî (s.a.v.):
Bu hususda iki keçi toslaşnıaz ki” buyurdu. Umeyr derki. Bu söz arap dilinde ilk defa deyim olarak Nebî (s.a.v.) etrafındakilere bakıp: “Allah ve Rasûlüne ğaiben yardımcı olan birine bakmak hoşunuza giderse Umeyr’e bakın” dedi. Ömer’de “Allah’a bu derece şiddelİ kulluk eden şu a’ma ya bakın” deyince Nebî (s.a.v.): Ona a’mâ deme! Zîra o basiretli biridir” buyurdu. Umeyr Nebî (s.a.v.)’nin yanından evine dönerken kadını defnediyo rlardı. Onun Medıneden geldiğimi görünce “Yâ Umeyr, bunu senmi öldürdün?” dediler. Umeyr “Evet. Haydi bütün hilelerin izi hazırlayıp elinizden geleni yapın. Nefsim elinde olan zata yemin olsun, sizde bu kadının dedikleri ni derseniz size şu kılıcımla ölüp, öldürene kadar saldırırım” dedi. İşte İslâm o günden sonra Hatme oğulları arasında yayılma imkânı buldu.
Bu hadisi, İbni Adiy, Hatib ve İbnü’l Cevzî Muhammed b. Haccac el-Lahmî Mücalid -Şa’bî- İbni Abbas (r.a.) şeklinde verirler. Orada bu şahıs belli değildir. Vahidi ise görüldüğü gibi Abdullah b. et-Haris -babası diyerek verir. Adamın adı orada “Umeyr b. Adiy’dir.
Vakîdi’nin bu senedi kesiktir. Diğer rivayetle rdeki hadisin medarı hep Muhammed b. Haccâc el-Lahmî olup bütün âlimler yalancılığında İttifak etmişlerdir. Zaten İbni Adiy ve İbnü’l Cevzî bunu açıkça belirtirl er. Bu Muhammed b. Abdiliah aynı zamanda “Cevdet Paşa’nın İslâm tarihinde de güzel bir ifadeyle terceme ettiği Kus b. Saîde kıssasını da buradaki isnadla uyduran kimsedir. İbni Hişam Sîre’de buna Abdullah b. el-Hâris -babasınıda Haris b. Füdayl diye verip aynen Vakîdi’nin rivayetin i nakleder. Hârİs b. Fidayl’a Yahya b. Maîn Sika der (bah. Razî Cerh ve Ta’dil 3/94) Oğlu olan İbni İshâk ve Vakidî’nin şeyhi olan Abdullah’ta yine Yahya b. Maîn tarafından sika sayılıyor. Buharî Tarihi Kebirinde her ikisinide alıp “Medİneli” der, o kadar, ne cerh ne ta’dİl yapar. Bu durumda bunların bu hadisi kimden aldığı belli değildir, öbür rivayette ki Muhammed b. Haccac el-Lahmî’nin “yalancı ve hadis uydurucu” olduğunda bütün kaynaklar İttifak halindedi r. Hem bu Efendimiz e izafe edilen “Bu hususta iki keçi toslaşmaz” ifadesi bizdeki “bir ipte iki cambaz oynamaz” türünden edebî bir darb-ı meseldir. Meydanî onu bu meyanda zikreder cilt 2/255.
Hülâsa edersek Zehebî’nin hadiseyi kısaltması anlaşılır. Zîra bu kati olayını Umeyr (r.a.)’ın yaptığı sabit isede bu işin hikaye tarafı, hele Efendimiz in bu İşi emreder gibi oluşu kesinlikl e uydurmadır. Zîra İbni Ömer Buharî’deki hadisinde derki: Meğazî’nin birinde bir kadın ölü bulununca Efendimiz (s.a.v.) kadın ve çocukların Öldürülmesini yasakladı” der. Buharî Cihad ve siyer 56/147, 148; Beyhakî S. Kübra 9/77; Müslim Cihad 25, 26; Ebû Dâvûd Cihad 111; Tirmizî Siyer 19; İbni Mace Cihad 30; Daramı Sîyer 24; Tahavî Ş. M. Asar 3/222.
İmam Zehebi, Tarihü’l İslam  Meğazi 3/168-169

Reklamlar

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: